Doel en doelgroep

Patiënten met claudicatio intermittens (in de volksmond 'etalagebenen' genoemd) hebben pijn bij het stappen door slagaderverkalking in de benen. Het is een veelvoorkomende aandoening. Naar schatting drie procent van de mensen van 55 jaar of ouder heeft er last van. Naarmate de leeftijd toeneemt, loopt dit getal op naar 1 op de 7 patiënten van 70 jaar of ouder. Na een bepaalde afstand gestapt te hebben, moeten 'claudicanten' stoppen met stappen, omdat zij pijn in de benen krijgen ten gevolge van zuurstofgebrek in de spieren. Door enige tijd (minuten) te wachten zakt de pijn en kan de patiënt weer verder stappen, waarna weer klachten optreden. Omdat gesteld wordt dat mensen de klachten verbloemen door net te doen alsof ze etalages aan het bekijken zijn, wordt claudicatio intermittens in de volksmond vaak 'etalagebenen' of 'de etalageziekte' genoemd.

 

Etalagebenen worden veroorzaakt door slagaderverkalking oftewel atherosclerose. Slagaderverkalking komt bij alle mensen voor naarmate men ouder wordt. Een aantal factoren versnelt dit proces. Roken en een ongezonde leefstijl zijn de grootste boosdoeners. Beïnvloeding hiervan ligt primair bij de patiënt, al kunnen diverse zorgverleners hier hulp bij bieden. De behandeling in de eerste lijn door de huisarts bestaat allereerst uit het behandelen van de aanwezige risicofactoren. Hiermee wordt getracht te voorkomen dat de slagaderverkalking toeneemt en complicaties zoals een hart-of herseninfarct optreden. De belangrijkste beïnvloedbare risicofactor is roken. Maar naast stoppen met roken behoren ook alle patiënten met etalagebenen een bloedplaatjesremmer ('een kinderaspirientje') en een cholesterolverlager te krijgen, dit laatste onafhankelijk van de gemeten cholesterolwaarden. De huisarts besteedt tevens aandacht aan de bloeddruk en de eventuele aanwezigheid van suikerziekte. De symptomatische behandeling (dat wil zeggen; ter vermindering van de klachten) bestaat uit stap- en oefentherapietherapie.

 

Stap en actieve oefentherapie is lange tijd onderbelicht geweest. Patiënten kwamen bij de huisarts of vaatchirurg met pijn bij het stappen en werden naar huis gestuurd met het advies om meer te gaan stappen. Dat ging (en gaat) tegen de logica van de meeste patiënten in waardoor de therapietrouw gering was. Te vaak werd vervolgens overgegaan tot een dotterbehandeling of een bypassoperatie. Behandelingen die gepaard kunnen gaan met complicaties, overlijden en in ieder geval aanzienlijke kosten met zich meebrengen. Een goedkoper en veiliger alternatief is stap- en oefentherapie onder begeleiding van een gecertificeerde kinesitherapeut ofwel gesuperviseerde stap- en oefentherapie. Uit onderzoek is bekend dat gesuperviseerde stap- en oefentherapie een goede en effectieve behandeling voor etalagebenen is. U lees hierover meer in Wetenschappelijke achtergrond